Press "Enter" to skip to content

Совети од психолог: Претерано размислување (Overthinking): Тивкиот непријател на денешницата – како мозокот нè саботира

Overthinking е кога мозокот ти пушта 100 сценарија, а ти веруваш во најлошото.
Не затоа што си слаб/а – туку затоа што мозокот ти е „програмиран“ да бара опасност (дури и кога ја нема).

Колку пати си се фатил/а себеси како повторно ја вртиш истата мисла? Што ако кажев поинаку, Што ако направам грешка, Што ако не успее, Што ако испаднам глуп, Што ако не ме сакаат…

Претераното размислување не изгледа опасно на прв поглед. Напротив – често мислиме дека ни помага да донесеме подобри одлуки. Но вистината е спротивна: тоа е една од најтивките форми на самосаботажа. Бидејќи правиш драма од мали работи, одложуваш одлуки, се споредуваш со други се плашиш да пробаш нешто ново.

И така… стоиш во место

Нашиот мозок има една главна задача – да нè заштити. Но, понекогаш таа заштита станува пречка. При тоа  создава лажни сценарија, мозокот постојано предвидува „што ако“ ситуации – најчесто негативни, наместо реалност, живееме во замислени проблеми, ја преувеличува опасноста, мала грешка се претвора во катастрофа, една непријатна ситуација станува доказ дека „ништо не оди како што треба.

Колку повеќе анализираме, толку помалку делуваме. Совршен момент не постои – но мозокот ќе те убеди да го чекаш. Создава круг без излез. Претераното Размислување ни носи  анксиозност и води до  уште повеќе размислување. И така во круг.

Зошто ни се случува ова?

Претераното размислување најчесто доаѓа од постојаниот страв од грешки, потреба за контрола, ниска самодоверба, претходни негативни искуства. Тоа не значи дека нешто „не е во ред“ со тебе – туку дека мозокот работи во режим на преживување.

Ако се пронаоѓате еве некои препораки да станете свесни за тоа ако претерано размислувате и да започнете да живеете поопуштено и посреќно.

Прифатете дека не можеш да контролираш се. Една од најголемите причини поради кои претерано размислуваме е потребата за контрола. Сакаме да го предвидиме секој исход, да се подготвиме за секоја можност и да ја избегнеме секоја грешка. Но, вистината е, колку и да анализираме, некои работи едноставно ни се надвор од рака. Бидејќи животот е непредвидлив. Луѓето ќе дејствуваат на начини на кои не очекувате. Ситуациите ќе се променат. А грижата за работите што не можете да ги контролирате само ја троши вашата енергија.  Затоа наместо да се фокусирате на секој детал, фокусирајте се на она што “можете“ да го контролирате – вашите постапки, вашиот начин на размислување и како реагирате на предизвиците.

„СЕГА И ОВДЕ“ – Живеј во сегашноста

Кога претерано размислуваме, обично сме заглавени во минатото со жалење за она што веќе се случило или вознемиреност за тоа што “може“ да се случи. Но сегашниот момент – овде и сега, е најзначаен. Колку повеќе го тренирате вашиот ум да остане во сегашноста, толку помалку моќ ќе има над вас претерано размислување.

Обрнете внимание на дишењето, сензациите во вашето тело или глетките и звуците околу вас и ослободете се од потребата за совршенство – перфекционизам. Сомнеж во себе ако не направиме совршено. Дури и малите грешки се чувствуваа како неуспеси. Но, совршенството е невозможен стандард. Никој не добива сè како што треба постојано. Колку повеќе бараме совршенство, толку повеќе се разочаруваме Вистината е дека повеќето работи кои ги нагласуваме не се толку големи како што ги правиме.

Не верувајте на секоја мисла што ја имате

Нашите умови сакаат да создаваат најлоши сценарија, дури и кога нема вистински докази за да ги поддржат. “Откако почнав да ги преиспитувам моите мисли наместо автоматски да им верувам, сè се смени. Сега, кога мојот мозок ми раскажува негативна приказна, се прашувам: Дали е ова всушност вистина или само претерано размислувам? Почесто отколку не, тоа е само мојата анксиозност да зборувам.

Зафатете се со значајни активности

Прекумерното размислување напредува во време на мирување. Кога вашиот ум не е ангажиран во нешто продуктивно или исполнувачко, тој има тенденција да „талка“ – честопати директно во спирала на грижа и сомнеж во себе.

Најдете хоби, вежбање, волонтирање или работа на страстен проект…

Исполнувањето на вашето време со значајни активности му дава на вашиот мозок нешто позитивно на кое треба да се фокусира. Кога сте ангажирани во н

„Закажете си“ време за претерано размислување

Обидувањето целосно да престанете со претерано размислување, всушност може да го влоши. Колку повеќе си велите НЕ да се задржувате на нешто, толку повеќе вашиот ум се фиксира на тоа. Контраинтуитивно, но ефективно решение е „да закажете“ време за претерано размислување. Одвојте 10-15 минути дневно каде што ќе си дозволите да се грижите, анализирате и размислувате колку што сакате. Но, штом ќе истече тоа време, продолжувате понатаму. Не е едноставно, но обидете се.

Запрашајте се „Дали ова ќе биде важно за една година?

Прекумерното размислување прави малите проблеми да се чувствуваат огромни. Едноставен начин да се ослободите од овој циклус е да се запрашате: “Дали ова ќе биде важно за една година?“ Ако одговорот е не, веројатно не вреди да се преанализира сега.

Вашите мисли не ве дефинираат

Човечкиот мозок обработува околу 6.000 мисли дневно, а без насока, многу од тие мисли можат да станат повторливи и некорисни. Претерано размислување често нè мами да веруваме дека секоја мисла што ја имаме е важна, дека секоја одлука носи огромна тежина. Но, вистината е, мислите доаѓаат и си одат – тие не се тоа што сме ние.

Верувајте во СЕБЕ

Прекумерното размислување често е знак дека не верувате во сопственото проценување. Ги погодувате одлуките, ги повторувате разговорите и барате уверување затоа што се плашите да не згрешите. Но, вистината е дека досега сте се справиле со секој предизвик во вашиот живот. Направивте грешки,научивте од нив и продолживте да одите.

Вие сте поспособни отколку што си давате заслуга.

Во одреден момент, треба да си верувате себеси за да ги донесете најдобрите одлуки што можете со информациите што ги имате. Дури и ако работите не одат совршено, ќе го сфатите – исто како и секогаш. Наместо претерано да анализираме сè, можеме да научиме да се повлечеме, да дишеме и да веруваме дека животот ќе се одвива како што треба.

Важно

Можете да изберете мир наместо грижа, присуство пред сомнеж и доверба наместо страв. Среќата не е да ги имаш сите одговори – тоа е да си веруваш во себе, да го оставиш она што не можеш да го контролираш и да се фокусираш на она што е навистина важно. Дали и ти често „заглавуваш“ во сопствените мисли?