ФТ Митко Василев, физиотерапефт, специјалист кинезитерапија и мануална терапија, од ординацијата “Кинет мед“ ве информира за дијагностика и терапија за разни заболувања и третмани за нив. Низ овие разговори ќе добиваме и стручни информации, а за истите постои голема заинтересираност. Овој пат ФТ Митко Василев ќе ве информира за тоа што е пектус екскаватум или испакнување на градната коска за што вели:
Пектус екскаватум е конгенитална деформација на градниот кош која е предизвикана од абнормалност на растот на ‘рскавицата што ги поврзува ребрата со градната коска (стернум). Ова предизвикува вдлабнатина на градната коска, а градите имаат изглед на „вдлабнати“ или „инкаст граден кош“. Состојбата ги засега повеќе момчињата отколку девојчињата. Често е присутна при раѓање, но станува позабележителна во периоди на брз раст, како што е пубертетот.
Градниот кош (торакс) има предна, странична и задна страна. Се состои од 12 пара ребра , градната коска (os sternum) и, одзади, дорзалниот дел од ‘рбетниот столб. Градната коска, ребрата и ‘рбетниот столб ја формираат градната празнина.Главната функција на градниот кош е да ги заштити виталните органи лоцирани во градната празнина, првенствено срцето и белите дробови.
Причини
Не е позната причина за pectus excavatum. Понекогаш може да се јави во семејна- генетиката наследна болест но нема точни докази за тоа. Pectus excavatum може да биде поврзан и со нарушувања на сврзното ткиво како што е Марфановиот синдром. Претходно се сметаше дека лошата исхрана, сиромашна со витамини Д и Ц, е главната причина. Дури и денес, многу лекари се придржуваат до ова, па затоа им советуваат на пациентите со деформитети на дојките да јадат храна богата со гореспоменатите витамини, им препишуваат дополнителен внес на гореспоменатите витамини и им советуваат да одат на море и бањи.
Сепак, ова нема никакво влијание врз оваа деформација. Кога станува збор за наследноста, сè уште не е познато дали деформитетите на градниот кош се наследни или не.
Симптоми
Пектус екскаватум може да варира од благ до тежок. Оние со лесна состојба често немаат симптоми освем видлив дефект- вдлабнување на коската кон внатре во областа на градбиот кош . Оние со умерена до тешка состојба може да имаат симптоми како што се отежнато дишење, замор,намалена подвижност, нетолеранција/ограничувања на вежбање и болка во градите. Кај тежок случај на пектус екскаватум, може да има компресија на срцето. Пектус екскаватум може да биде поврзан и со сколиоза кај некои деца. Децата со пектус екскаватум може да доживеат некои негативни ефекти врз нивната самодоверба поради изгледот на градниот кош.
Компликации од нетретиран деформитет
Во случај на нелекувана вдлабната деформација на градниот кош, постојано се врши помал или поголем притисок врз срцето и белите дробови, така што виталните функции се загрозени или намалени.Во исто време, срцевиот мускул се движи повеќе налево, а дијафрагмата се движи надолу. Претходно споменатите движења на виталните органи го намалуваат виталниот капацитет на белите дробови, како и циркулацијата на крвта. Пациентите со тежок деформитет, поради значително нарушениот естетски изглед на трупот, имаат бројни психолошки проблеми, особено за време на пубертетот, но и како возрасни.
Деформитет на градниот кош – Pectus Excavatum – вдлабнати гради – физикална и кинезитерапија – третман
Како и сите други деформитети и Pectus Excavatum – вдлабнат граден кош, може да се третира неоперативно и оперативно. Неоперативен третман се користи кај пациенти чие срце и дишење не се компромитирани.
ПРОФИЛНА РЕТГЕНСКА СНИМКА или трансверзална КТ или МР СЛИКА
СПИРОМЕТРИЈА – индиректен метод – Спирометријата е мерење на вредноста на максималната количина на воздух што се внесува во белите дробови при максимално вдишување – инспирација и вредноста на максималната количина на воздух што се издишува од белите дробови при максимално издишување – експирација.
Доколку има намален капацитет на градите е еден од неколкуте параметри во слижувалката за добивање дијагноза и понатамошен тек на лекување.
Деформитет на градниот кош – Pectus Excavatum – систематски преглед
Суштинскиот проблем со деформитетот на телото е тоа што деформитетот што е најзабележителен и највознемирувачки е резултат на нарушено држење на телото, биомеханика на функцијата и структура на целото тело. Затоа е потребно да се спроведе систематски преглед на целото тело. Добиените резултати укажуваат на причинско-последични интеракции, што е најважно во наоѓањето системско решение, што е единствениот начин на лекување.Во третманот на деформитети, секогаш постои системско решение во кинезитерапевтските процедури, каде што исклучиво би се спроведувале лични програми базирани на резултатите од систематски преглед. Кинезитерапија – медицинската вежба се спроведува исклучиво под надзор на терапевт.
Третман – кинезитерапија – медицинска вежба
Кинезитерапија – медицинската вежба е системско решение за корекција на пектус екскаватум. Медицинската вежба – кинезитерапијата е доста различна по методологија од која било друга физичка и спортска активност. Програмите за кинезитерапија се индивидуални и се креираат во зависност од резултатите од прегледот. Нема деформитет на градниот кош – Pectus Excavatum е ист!
Физиотераписките вежби се доста напорни, а суштината е во нивното правилно изведување! Физиотераписките вежби се изведуваат исклучиво под надзор на физиотерапевт! Секоја вежба се изведува на време, без броење! Времетраењето на една кинезитерапија е 1 час – 60 минути.
-Првата фаза на кинезитерапија е креирање програма со цел зголемување на амплитудата на ограничените движења и вежбите за дишење.
-Втората фаза на кинезитерапија е креирање програма насочена кон корекција на телесните деформитети и спроведување вежби за дишење.
-Третата фаза на кинезитерапија е фаза на зајакнување на телото и изведување вежби за дишење.
Вежбите за дишење се изведуваат од лежечка положба, со свиткани (флексибилни) колена за да се намалат надолу поместувањата на дијафрагмата и со тоа, до одреден степен, да се намали надолу и навнатрешното повлекување на градната коска.
Pectus Excavatum – хируршка интервенција
Вистинската индикација за хируршка интервенција на Pectus Carrinatum е нарушена срцева функција и дишење. Друга значајна и честа индикација е нарушувањето на естетиката, кое е најизразено кај пациенти во пубертет и адолесценција, а и подоцна.
